Przejdź do treści
PrzepisyOperator i uprawnienia

Uprawnienia na koparko ładowarki klasa 3 co to znaczy i czym różnią się klasy I II i III

Klasa III uprawnień operatora koparko ładowarki w systemie klas I, II i III maszyn do robót ziemnych zapewnia najszerszy zakres pracy na budowie i przy robotach infrastrukturalnych. Ta kategoria uprawnień umożliwia obsługę koparko ładowarek wszystkich typów, a przy okazji rozszerza możliwości o mniejsze koparki i ładowarki. Warto poznać różnice między klasą I, klasą II i klasą III oraz drogę do zdobycia dokumentów, od wymagań i egzaminu po ważność uprawnień.

Kamil Wróblewskioperator maszyn budowlanychPublikacjaCzytanie7 min
Fot. Troy Mortier / Unsplash
Spis treści · 6 sekcji
  1. Co oznacza klasa III na koparko ładowarki
  2. Do czego uprawnia klasa III i do ilu ton
  3. Czym różnią się klasy I II i III i co znaczą klasa 1 i klasa 2 na koparko ładowarki
  4. Jak zdobyć uprawnienia klasy III krok po kroku
  5. Kto wydaje uprawnienia, jaka jest podstawa prawna i jak długo są ważne
  6. Czy klasa III się opłaca i co zrobić dalej

Co oznacza klasa III na koparko ładowarki

Klasa III na koparko ładowarki oznacza pełne uprawnienia do obsługi koparko ładowarek wszystkich typów bez ograniczeń masy i mocy silnika. Uprawnienia na koparko ładowarki w tej klasie obejmują wszystkie typy konstrukcyjne, więc masa eksploatacyjna ani moc nie ograniczają pracy. W praktyce kurs na koparko ładowarkę klasy 3 kończy się kwalifikacją bez ograniczeń tonażowych, czyli możliwością obsługi urządzeń o określonych parametrach technicznych bez górnego limitu.

Dla działu BHP i utrzymania ruchu oznacza to prostą weryfikację. Wpis klasy III w dokumentach operatora potwierdza komplet kwalifikacji na ten typ maszyny.

Do czego uprawnia klasa III i do ilu ton

Klasa III uprawnia do obsługi wszystkich koparko ładowarek bez limitu ton oraz dodatkowo koparek jednonaczyniowych do 4 ton, ładowarek jednonaczyniowych do 8 ton i koparko spycharek. Ten pakiet łączy maszynę główną z maszynami pokrewnymi o mniejszym tonażu.

  • koparko ładowarki wszystkich typów bez ograniczeń masy eksploatacyjnej
  • koparki jednonaczyniowe do 4 ton masy eksploatacyjnej
  • ładowarki jednonaczyniowe do 8 ton masy eksploatacyjnej
  • koparko spycharki jako typ pokrewny

Limity 4 ton i 8 ton dotyczą wyłącznie tych dodatkowych uprawnień i są podawane jako masa eksploatacyjna, w dokumentach opisywana też jako masa całkowita. Nie ograniczają pracy koparko ładowarką, która pozostaje bez limitu.

Jakie prace wykonasz z klasą III

Uprawnienia klasy III przekładają się na pełen zakres robót ziemnych, od wykopów pod fundamenty po załadunek i niwelacje terenu. Ten zakres sprawdza się w większych projektach budowlanych, w budownictwie mieszkaniowym i w inwestycjach infrastrukturalnych.

  • wykopy pod fundamenty i wykopy liniowe
  • prace drogowe i niwelacje terenu
  • instalacje infrastruktury miejskiej
  • załadunek urobku i transport wewnętrzny

Czy na koparko ładowarkę wystarczy prawo jazdy kat. B

Prawo jazdy kategorii B nie zastępuje uprawnień operatorskich i nie wystarcza do pracy koparko ładowarką. Uprawnienia klasy III potwierdzają kwalifikacje do obsługi maszyny na terenie robót, a kategoria B jest wymagana dodatkowo tylko do poruszania się maszyną po drogach publicznych. Na budowie liczy się wpis operatorski, na drodze publicznej dochodzi wymóg drogowy.

Czym różnią się klasy I II i III i co znaczą klasa 1 i klasa 2 na koparko ładowarki

Dla samych koparko ładowarek w praktyce istnieje tylko klasa III, a klasy I i II dotyczą odrębnych uprawnień na koparki i ładowarki jednonaczyniowe. Dlatego pytania o klasę 1 i klasę 2 na koparko ładowarki wynikają z mylenia dwóch systemów. Klasy koparek i ładowarek ograniczają wielkość łyżki w starych przepisach i masę w nowych przepisach.

Rodzaj maszynyKlasa IIIKlasa IIKlasa I
Koparko ładowarkiwszystkie typy bez ograniczeńnie występujenie występuje
Koparki jednonaczyniowe, stare przepisydo 0,8 m3do 1,5 m3wszystkie typy maszyn
Ładowarki jednonaczyniowe, stare przepisydo 2,5 m3do 5,0 m3wszystkie typy maszyn
Koparki jednonaczyniowe, nowe przepisydo 25 tonrównoznaczna z klasą Iwszystkie maszyny
Ładowarki jednonaczyniowe, nowe przepisydo 20 tonrównoznaczna z klasą Iwszystkie maszyny

Osoba z klasą III według starych przepisów eksploatuje koparki do 0,8 m3 i ładowarki do 2,5 m3. Stare świadectwa i wpisy klasy II zachowują ważność i są równoznaczne z klasą I. Nie należy mylić limitów 25 ton i 20 ton dla odrębnych uprawnień koparek i ładowarek z limitami 4 ton i 8 ton, które dopisuje się do klasy III na koparko ładowarki.

Jak zdobyć uprawnienia klasy III krok po kroku

Drogę do klasy III otwiera spełnienie trzech warunków wstępnych, ukończenie kursu obejmującego teorię i praktykę oraz zdanie państwowego egzaminu przed komisją Sieci Badawczej Łukasiewicz. Szkolenie operatora koparko ładowarki przygotowuje do uzyskania kwalifikacji w zawodzie operatora koparko ładowarki klasy III.

  • weryfikacja wymagań: ukończone 18 lat, wykształcenie co najmniej podstawowe i brak przeciwwskazań zdrowotnych potwierdzony aktualnym orzeczeniem lekarskim, przy zapisie okazuje się dowód osobisty i książeczkę operatora jeśli kandydat ją posiada
  • kurs teoretyczny: przepisy BHP, budowa maszyny, zasady eksploatacji, użytkowanie maszyn roboczych, technologia robót i zajęcia specjalistyczne
  • szkolenie praktyczne: nauka obsługi koparko ładowarki w rzeczywistych warunkach, aż do samodzielnego wykonywania zadań
  • egzamin państwowy przed komisją IMBiGS lub WIT, złożony z części teoretycznej w formie testu pisemnego lub ustnego oraz części praktycznej z zadaniami na maszynie
  • odbiór dokumentów: świadectwo kwalifikacji, wpis do rejestru operatorów maszyn, książka operatora maszyn budowlanych oraz plastikowa plakietka WIT, na którą czeka się około miesiąca

Uprawnienia mają charakter państwowy. Kurs przygotowuje też do egzaminów na wszystkie klasy koparek i ładowarek jednonaczyniowych, jeśli operator planuje rozszerzać kwalifikacje.

Ile trwa kurs na koparko ładowarki klasy III

Kurs na koparko ładowarki klasy III trwa zwykle od 10 do 20 dni roboczych, a rozpiętość wynika ze stałej teorii i zmiennej praktyki. Zajęcia teoretyczne liczą 52 godziny, natomiast praktyka wynosi od 15 godzin w krótszych programach do 82 godzin w pełnym programie ramowym liczącym łącznie 134 godziny.

  • BHP: 8 godzin teoretycznych
  • użytkowanie i obsługa maszyn roboczych: 24 godziny teoretyczne
  • ogólna budowa i obsługa koparko ładowarek: 9 godzin teoretycznych
  • technologia robót realizowanych koparko ładowarkami: 11 godzin teoretycznych
  • zajęcia praktyczne wykonywane koparko ładowarkami: do 82 godzin praktycznych

Jak wygląda egzamin i testy na klasę III

Egzamin na klasę III składa się z teorii i praktyki, a teoria kończy się testem z 6 pytań, w którym wymaga się 4 prawidłowych odpowiedzi. Część teoretyczna sprawdza przepisy i zasady bezpiecznej pracy, w tym bezpieczeństwo pracy, zasady obsługi maszyn i przepisy prawne. Od kandydata wymaga się znajomości budowy maszyny i funkcji jej części, zasad bezpiecznej obsługi, identyfikacji zagrożeń oraz reagowania w sytuacjach awaryjnych.

Część praktyczna polega na demonstracji umiejętności obsługi maszyny. Komisja ocenia uruchamianie i prowadzenie maszyny, przestrzeganie przepisów BHP i poprawne wykonywanie zadań. Taki układ potwierdza, że operator zna teorię i potrafi ją stosować.

Ile kosztuje kurs i egzamin na klasę III

Kurs na koparko ładowarkę klasy III kosztuje zwykle od 1900 zł do 2500 zł, z typową stawką około 2200 zł i około 2600 zł w pakiecie z egzaminem. Sam egzamin państwowy kosztuje 400 zł, a egzamin poprawkowy 450 zł. Cena szkolenia obejmuje zwykle koszty kursu, materiały szkoleniowe, badania lekarskie i opłatę egzaminacyjną, choć zakres wliczeń różni się między ośrodkami.

Kto wydaje uprawnienia, jaka jest podstawa prawna i jak długo są ważne

Uprawnienia wydaje Sieć Badawcza Łukasiewicz Warszawski Instytut Technologiczny na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 lipca 2020 r., a ważność jest bezterminowa z praktycznym limitem zdrowotnym do 70. roku życia. Jednostką egzaminującą jest WIT, a komisję egzaminacyjną powołuje Sieć Badawcza Łukasiewicz Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie, czyli dawny IMBiGS. Zmiany organizacyjne z 1.04.2017 r. uporządkowały ten system, ale nie zmieniły państwowego charakteru uprawnień.

Starszą podstawę stanowiło rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. Podział kompetencji pozostaje jasny: WIT i IMBiGS certyfikują maszyny budowlane, a UDT certyfikuje urządzenia techniczne, więc UDT nie jest wymagany do koparko ładowarek. Zaleca się regularne szkolenia doszkalające co kilka lat oraz egzamin weryfikacyjny w celu aktualizacji uprawnień, choć formalnie dokumenty nie wygasają. Uprawnienia WIT obowiązują tylko na terytorium RP.

Czy klasa III się opłaca i co zrobić dalej

Klasa III zwiększa wartość operatora na rynku pracy, bo szeroki zakres bez ograniczeń otwiera drogę do stabilnego zatrudnienia i atrakcyjnych zarobków. Zapotrzebowanie na operatorów maszyn budowlanych stale rośnie, a dokument potwierdza profesjonalizm operatora oraz podnosi bezpieczeństwo pracy. Dla działu BHP i utrzymania ruchu to czytelny sygnał kompletnych kwalifikacji, dla operatora inwestycja w rozwój zawodowy i większe szanse na zatrudnienie.

Następnym krokiem po zdaniu egzaminu jest pilnowanie aktualnych badań i regularne doszkalanie. Przy stałej pracy na budowie i w infrastrukturze klasa III szybko zwraca się w postaci stabilnej i dobrze płatnej pracy.

Informacje o artykule

Opublikowano Widzisz błąd? Zgłoś poprawkę
Kamil Wróblewski
AutorKamil Wróblewski

Operator koparek i koparko-ładowarek od 2017 roku, głównie przy budowie sieci wod-kan. Pisze o uprawnieniach, egzaminach i codziennej pracy operatora.

Profil i wszystkie artykuły autora